Overleven op de apenrots: de ongeschreven regels

Van projectleider en consultant tot service manager bij organisaties als Capgemini, Shell Services International, KPN en Postbank: Daniël Doorn heeft de kantoorhiërarchie van dichtbij gezien, in alle soorten en maten.

Daniël grijpt daarbij terug op het bekende (maar fictieve) vijf-apen-experiment: vijf apen in een kooi, een tros bananen boven een ladder, en een koude douche voor de hele groep zodra er één de ladder beklimt. Al snel slaan de apen elkaar in elkaar zodra iemand het probeert. Vervang de apen vervolgens één voor één door dieren die nooit zijn natgespoten, en de regel blijft gewoon bestaan — niemand weet nog waarom, maar iedereen handhaaft hem.

Zo werkt een kantoorhiërarchie vaak ook: ongeschreven regels die niemand meer kan verklaren, gehandhaafd door mensen die de oorspronkelijke ‘koude douche’ zelf nooit hebben meegemaakt. Deze lezing gaat over wat er niet in het functieprofiel staat: de pikorde, de politiek — en hoe je daarin overeind blijft zonder jezelf te verliezen of in een spelletje te stappen dat niet bij je past.

Met humor en herkenbare voorbeelden, gericht op mensen die merken dat resultaten alleen niet genoeg zijn om gehoord te worden — en die willen weten hoe dat wél lukt.

“Er is ooit aan hogescholen en universiteiten gevraagd of de lestijden niet om tien uur in plaats van half negen konden beginnen. De spitsreiziger was vóór. De studenten ook — niet uit luiheid, maar omdat een puberbrein volgens onderzoek om half negen simpelweg nog niet aanstaat. Ook de docenten waren gematigd vóór: teamoverleg en lesvoorbereiding kon dan prima in de ochtend. Maar na een hoop gekakel kwam het eindoordeel: ‘Half negen is nu eenmaal de tijd dat we beginnen.’ Op mijn vraag waarom, wacht ik nog steeds op antwoord.”